यवतमाळ नगर परिषद ही जिल्ह्यातील सर्वात जुनी नगर परिषद असून तिची स्थापना इ.स. १८६९ मध्ये करण्यात आली. काही काळासाठी ती बरखास्त करण्यात आली होती, परंतु इ.स. १८९४ मध्ये तिची पुनर्स्थापना करण्यात आली. नगर परिषदेचे पहिले अध्यक्ष श्री. इलियट होते, तर लेफ्टनंट डब्ल्यू. हेग हे उपाध्यक्ष होते. पुढे गोविंद पुनाजी बारी हे यवतमाळ नगर परिषदेचे पहिले भारतीय अध्यक्ष ठरले असून त्यांनी २ जानेवारी १९१४ ते ३१ मे १९३२ या कालावधीत कार्यभार सांभाळला. नगर परिषद अध्यक्ष पदासाठी प्रथमच निवडणुका २२ डिसेंबर १९३४ रोजी घेण्यात आल्या. त्यापूर्वी अध्यक्षांची नियुक्ती थेट करण्यात येत होती.

ब्रिटिश काळात कापूस वाहतुकीसाठी “शकुंतला” ही मिनी रेल्वे सुरू करण्यात आली होती. ही रेल्वे यवतमाळच्या ऐतिहासिक वारसाचे प्रतीक मानली जाते आणि त्या काळातील आर्थिक व व्यापारी महत्त्व अधोरेखित करते.
यवतमाळ हा जिल्हा ऐतिहासिक व सांस्कृतिकदृष्ट्या समृद्ध असून महाराष्ट्रातील नैसर्गिक सौंदर्य, विविध संस्कृती आणि आर्थिक योगदानासाठी ओळखला जातो. येथे मोठ्या प्रमाणावर कापूस उत्पादन होत असल्याने यवतमाळला “कॉटन सिटी” म्हणूनही ओळखले जाते. स्थानिक अर्थव्यवस्थेत कापूस उत्पादनाचा मोठा वाटा असून त्यावर आधारित व्यापार व उद्योग विकसित झालेले आहेत.

यवतमाळ जिल्हा आदिवासी संस्कृतीसाठी विशेष प्रसिद्ध असून विविध परंपरा, लोककला आणि सण-उत्सव यामधून त्याची ओळख दिसून येते. शिक्षण व आरोग्य क्षेत्रात यवतमाळमध्ये शाळा, महाविद्यालये व जिल्हा रुग्णालय तसेच खासगी रुग्णालयांची सुविधा उपलब्ध आहे.प्रशासनाच्या दृष्टीने शहरात नगरपालिकेमार्फत पाणीपुरवठा, स्वच्छता, कर व इतर नागरी सेवा दिल्या जातात. सध्या ई-गव्हर्नन्स व डिजिटल सेवांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढत असून नागरिकांना सेवा अधिक सुलभ रीतीने देण्याकरिता नगर परिषद यवतमाळ कार्यरत आहे.याशिवाय, शहराच्या सर्वांगीण विकासासाठी विविध पायाभूत सुविधा प्रकल्प राबविण्यात येत आहेत. रस्त्यांचे मजबुतीकरण, स्वच्छ भारत अभियानांतर्गत स्वच्छतेवर भर, पाणीपुरवठा योजनांचे सुधारणा, तसेच घनकचरा व्यवस्थापन यांसारख्या उपक्रमांवर विशेष लक्ष दिले जात आहे. पर्यावरण संवर्धनासाठी वृक्षारोपण, हरित क्षेत्र वाढविणे आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठीही प्रयत्न केले जात आहेत.

सामाजिक विकासाच्या दृष्टीने महिला व बालकल्याण, शिक्षण प्रसार, तसेच विविध शासकीय योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी केली जात आहे. नागरिकांच्या सहभागातून शहर अधिक स्वच्छ, सुंदर आणि प्रगत करण्यासाठी नगर परिषद सातत्याने प्रयत्नशील आहे. भविष्यात यवतमाळ शहर आधुनिक सुविधा, शाश्वत विकास आणि उत्तम प्रशासनाच्या माध्यमातून एक आदर्श शहर म्हणून विकसित होण्याची क्षमता बाळगून आहे.